Series: TypeScript Basics Lesson 6

any

TypeScript'dagi any tipi nima, qanday xavfli oqibatlarga olib kelishi va unknown bilan farqi haqida.

6-dars

any

Ba'zan TypeScript'ga o'tish jarayonida (masalan, katta JavaScript loyihasini bosqichma-bosqich TypeScript'ga ko'chirishda) yoki tipini oldindan bilib bo'lmaydigan qiymatlar bilan ishlashda, tip tekshiruvini vaqtincha o'chirib qo'yish kerak bo'ladi. any aynan shuning uchun mavjud — u TypeScript'ning "qochish eshigi" (escape hatch).

Lekin muhim ogohlantirish: any — bu TypeScript'ning eng ko'p suiiste'mol qilinadigan (misused) xususiyati. U qanchalik "qutqaruvchi" ko'rinmasin, aslida butun tip tizimini o'sha o'zgaruvchi uchun butunlay o'chiradi.

Qanday ishlaydi?

any deb belgilangan o'zgaruvchi — har qanday tipni qabul qiladi va har qanday amalni cheklovsiz bajarishga ruxsat beradi:

let data: any = 5;
data = "endi matn";      // xato yo'q
data = { name: "Ali" };  // xato yo'q
data = [1, 2, 3];        // xato yo'q

data.foo.bar.baz();      // xato yo'q — compiler hech narsani tekshirmaydi
data();                  // xato yo'q — hatto funksiya sifatida chaqirish ham

E'tibor bering — oxirgi ikki qatorda data obyekt ham, funksiya ham emas, lekin TypeScript hech qanday xato bermaydi. Chunki any bilan belgilangan narsa uchun compiler butunlay "ko'r" bo'lib qoladi — bu xatolar faqat runtime'da, dastur ishlab turganda chiqadi.

any yana bir xavfli xususiyatga ega — u "yuqadi" (infectious): agar any tipidagi qiymatni boshqa o'zgaruvchiga bersangiz, o'sha o'zgaruvchi ham avtomatik any bo'lib qoladi:

let raw: any = fetchSomething();
let processed = raw.trim(); // 'processed' tipi ham — any
processed.toFixed(2);        // xato yo'q, garchi string'da toFixed yo'q bo'lsada

Bu tarzda any butun kod bo'ylab "tarqalib", tip xavfsizligini asta-sekin yo'qqa chiqaradi.

Eng ko'p uchraydigan xato

Eng ko'p uchraydigan xato — anyni "tez yechim" sifatida, xatoni chuqur tushunmasdan ishlatish:

function processData(data: any) { // "xato chiqmasin" deb any qo'yilgan
  return data.items.map((item: any) => item.value);
}

Bu — TypeScript'ni yozib, keyin uni butunlay foydasiz qilishning eng tez yo'li. Chunki processData funksiyasi endi hech qanday tip kafolatiga ega emas — uni noto'g'ri argument bilan chaqirsangiz ham compiler jim turadi.

To'g'ri yondashuv — agar tip haqiqatan noma'lum bo'lsa (masalan, tashqi manbadan kelayotgan ma'lumot), any o'rniga unknown ishlatish kerak.

unknown ham har qanday qiymatni qabul qiladi, lekin undan foydalanishdan oldin tipni tekshirishni majburlaydi — shu bilan xavfsizlikni saqlab qoladi.

Amaliy qoida: zamonaviy TypeScript loyihalarida noImplicitAny sozlamasi odatda yoqilgan bo'ladi va yashirin (implicit) anylarni compile xatosi sifatida ushlab qoladi. Ammo dasturchi qo'lda, ongli ravishda any yozishning oldini olib bo'lmaydi — shuning uchun ("anyni kamaytirish mavzusida") buni qanday kamaytirish strategiyalarini alohida ko'rib chiqamiz.