Primitive Types (string, number, boolean, bigint, symbol)
TypeScript'dagi asosiy primitiv tiplar: string, number, boolean, bigint va symbol qanday ishlashi.
4-dars
Primitive Types (string, number, boolean, bigint, symbol)
JavaScript'da primitiv qiymatlar (oddiy, o'zgarmas — immutable — asosiy ma'lumot turlari) mavjud. TypeScript ularning har biri uchun mos keladigan tip nomini beradi, shunda siz o'zgaruvchi qanday qiymat saqlashi kerakligini aniq belgilay olasiz. Bu tip nomlarini bilmasdan turib, umuman hech qanday tip annotatsiyasi yoza olmaysiz — shuning uchun bu TypeScript'ning eng poydevor qismi.
Qanday ishlaydi?
string — matn qiymatlar uchun:
let city: string = "Toshkent";
let greeting: string = `Salom, ${city}!`; // template literal ham string
number — JavaScript'da butun son va kasr son o'rtasida farq yo'q, ikkalasi ham number:
let age: number = 25;
let price: number = 19.99;
let hex: number = 0xff; // 16-lik, 8-lik, 2-lik sanoq sistemalari ham number
boolean — faqat true yoki false:
let isLoggedIn: boolean = true;
bigint — number sig'dira olmaydigan juda katta butun sonlar uchun (ES2020'dan). Oxirida n qo'yiladi:
let bigNumber: bigint = 9007199254740993n;
symbol — har doim noyob (unique) qiymat yaratish uchun ishlatiladi, ko'pincha obyekt kalitlarining to'qnashmasligini kafolatlash uchun:
let id: symbol = Symbol("userId");
let id2: symbol = Symbol("userId");
console.log(id === id2); // false — ikkalasi ham noyob, tavsif bir xil bo'lsa ham
Bu 5 tasi — JavaScript'dagi primitivlarning aksariyati (null va undefined alohida ko'ramiz). Muhim: TypeScript'da primitiv tip nomlari har doim kichik harf bilan yoziladi (string, number), katta harf bilan emas (String, Number) — bular JavaScript'ning "wrapper obyektlari" bo'lib, boshqa narsa anglatadi va ulardan foydalanish tavsiya etilmaydi.
Eng ko'p uchraydigan xato
Eng ko'p uchraydigan xato — katta harfli versiyalarni ishlatish:
let name: String = "Ali"; // ❌ Ishlaydi, lekin noto'g'ri uslub
let name2: string = "Ali"; // ✅ To'g'ri
String (katta harf) — bu JavaScript'ning String obyekt-wrapper klassi, string (kichik harf) esa primitiv tip. Aksariyat holatda String ham compile bo'ladi, lekin bu TypeScript hamjamiyatida qattiq tavsiya etilmaydigan (discouraged) uslub — chunki String obyekti primitivdan farqli xatti-harakatga ega bo'lishi mumkin va bu chalkashlik keltirib chiqaradi.
Ikkinchi keng tarqalgan xato — number va bigint'ni aralashtirib yuborish:
let a: bigint = 10; // ❌ Xato: Type 'number' is not assignable to type 'bigint'
let b: bigint = 10n; // ✅ To'g'ri
let sum = 10n + 5; // ❌ Xato: bigint va number bevosita qo'shilmaydi
let sum2 = 10n + 5n; // ✅ To'g'ri
bigint va number bir-biriga avtomatik aylantirilmaydi — ular oralig'ida amal bajarish uchun aniq konversiya kerak (BigInt(5) yoki Number(10n)).