TypeScript Lessons
Type-safe JavaScript: types, interfaces, generics, and advanced TypeScript patterns.
TypeScript Basics
TypeScript nima va JavaScript'dan farqi
TypeScript'ning JavaScript'dan farqi, static type checking, compile-time va runtime tushunchalari haqida.
Type Inference
TypeScript'da type inference qanday ishlashi, qachon ishlashi va qachon aniq tip yozish kerakligi haqida.
Explicit Type Annotation
TypeScript'da explicit (aniq) tip annotatsiyasi qachon kerakligi va inference bilan qanday farqlanishi haqida.
Primitive Types (string, number, boolean, bigint, symbol)
TypeScript'dagi asosiy primitiv tiplar: string, number, boolean, bigint va symbol qanday ishlashi.
null va undefined
TypeScript'da null va undefined qanday farqlanishi, strictNullChecks va non-null assertion haqida.
any
TypeScript'dagi any tipi nima, qanday xavfli oqibatlarga olib kelishi va unknown bilan farqi haqida.
unknown
TypeScript'dagi unknown tipi, uning any'dan farqi, type narrowing va type assertion haqida.
never
TypeScript'dagi never tipi, void bilan farqi va exhaustiveness checking naqshi haqida.
void
TypeScript'dagi void tipi, undefined bilan farqi va void qaytaruvchi callback qoidasi haqida.
object
TypeScript'dagi object tipi, uning Object va {} bilan farqi va nega kamdan-kam ishlatilishi haqida.
Literal Types
TypeScript'dagi literal type'lar, literal widening, union bilan qo'llanilishi va as const yechimi.
Union Types
TypeScript'dagi union type'lar, narrowing, discriminated union va exhaustiveness checking haqida.
Intersection Types
TypeScript'dagi intersection type'lar (&), obyektlarni birlashtirish, distribyutivlik va union bilan farqi.
Type Aliases
TypeScript'dagi type alias'lar, structural typing, rekursiv va generic alias'lar, branded type'lar haqida.
Object Types
TypeScript'dagi object type'lar, structural typing, excess property check va {} / Object xatarlari haqida.
Optional Properties
TypeScript'dagi optional property'lar (?), ularning | undefined bilan farqi, weak type va || vs ?? xatosi.
readonly
TypeScript'dagi readonly modifier, readonly massivlar, chuqurlik muammosi va DeepReadonly yechimi.
Index Signatures
TypeScript'dagi index signature'lar, noUncheckedIndexedAccess va Map bilan xavfsizroq lug'at yaratish.
Nested Object Types
TypeScript'da ichma-ich obyekt tiplari, indexed access, optional zanjirlar va spread'dagi chuqurlik xatosi.
Type Aliases vs Interfaces
TypeScript'da type va interface farqi: declaration merging, extends vs intersection va qaysi birini tanlash.
Interface Extension
TypeScript'da interface'ni extends bilan kengaytirish: bir nechta bazadan meros, zanjirli extension, maydonni toraytirish va Omit bilan qayta e'lon qilish.
Interface Merging
TypeScript'da declaration merging: bir xil nomli interface'lar qanday birlashadi, metod overload'lari, kutubxona type'larini kengaytirish va declare global.
extends
TypeScript'da extends'ning to'rt xil ishlatilishi: interface, class merosi, generic constraint va conditional type — barchasi bitta 'mos keladi' ma'nosida.
Intersection orqali composition
TypeScript'da & yordamida kichik bo'laklardan type yig'ish: union bilan composition, generic o'ramlar, extends bilan taqqoslash va Omit + & orqali maydonni almashtirish.
Funksiya parametrlarini type'lash
TypeScript'da funksiya parametrlariga type berish: annotation, argumentlar soni, union va obyekt parametrlar, destructuring, readonly va contextual typing.
Return type
TypeScript'da funksiya return type'i: sintaksis, har bir return yo'lini tekshirish, void, never, Promise<T> va qachon inference yetarli ekani.
Optional parameter
TypeScript'da ixtiyoriy parametrlar: ? belgisi, T | undefined, parametrlar tartibi, x?: T va x: T | undefined farqi, optional yoki default va || o'rniga ?? ishlatish.
Default parameter
TypeScript'da standart qiymatli parametrlar: type inference, tashqarida optional va ichkarida majburiy, faqat undefined'da ishlashi, destructuring bilan default va literal type kengayishi tuzog'i.
Rest parameter
TypeScript'da rest parametrlar: massiv va tuple type'lar, union elementlar, generic rest bilan funksiyani o'rash, spread va massivni aniq sonli parametrlarga yoyish xatosi.
Function type
TypeScript'da funksiyaning o'z type'i: arrow sintaksis, type alias, kamroq parametrli funksiyalar mosligi, call signature, property va method sintaksisi, typeof va Function type'i xavfi.
Callback typing
TypeScript'da callback'larni type'lash: inline va alias type, contextual typing, kamroq parametr qoidasi, void qaytaradigan callback, error-first callback va optional parametr xatosi.
Optional callback
TypeScript'da ixtiyoriy callback'lar: ?.() bilan chaqirish, if va typeof narrowing, no-op default, cb?: va cb: F | undefined farqi, options obyekti va ! operatori xavfi.
Function overload
TypeScript'da function overload: imzolar va implementation, turli sondagi parametrlar, imzolar tartibi, overload yoki union tanlovi, arrow va method overload hamda union argument bilan chaqirish xatosi.
Overload signatures
TypeScript'da overload imzolari: literal parametr orqali callback type'ini bog'lash, JSDoc, mustaqil shartnomalar, implementation bilan moslik, ortiqcha overload'lar va interface/.d.ts dagi imzolar.
Implementation signature
TypeScript'da implementation imzosi: runtime'da faqat bitta tana, barcha overload'larni qamrash, rest + tuple union, tana ichida narrowing, qaytish type'i va any yozish xavfi.
this typing
TypeScript'da this'ni type'lash: this parametri, chaqiruv paytidagi tekshiruv, obyekt va class method'lari, arrow funksiya, callback'larda this: void, this qaytish type'i va method'ni uzatishda this'ni yo'qotish.
Type assertions
TypeScript'da type assertion: as sintaksisi, runtime'da hech narsa qilmasligi, yaqin type'lar qoidasi, annotation va narrowing bilan farqi, as const va {} as Type xatosi.
as
TypeScript'da as kalit so'zi amalda: event.target, qavslar va ustuvorlik, kengaytirish va toraytirish, literal type'larni saqlash, reduce, satisfies bilan taqqoslash va catch'da as Error xatosi.
Non-null assertion !
TypeScript'da ! operatori: null va undefined'ni olib tashlash, runtime'da tekshiruv yo'qligi, qachon o'rinli ekani, ?. va ?? bilan taqqoslash, definite assignment va find() natijasiga ! qo'yish xatosi.
Type narrowing
TypeScript'da type narrowing: tekshiruvlar orqali union'ni toraytirish, narrowing usullari, truthiness, early return, in operatori, never va 0 hamda ""ni yo'qotish xatosi.
Control-flow analysis
TypeScript'da control-flow analysis: har bir kod nuqtasidagi type, return va throw'dan keyingi narrowing, tarmoqlarning birlashishi, qiymat berish orqali narrowing, funksiya chaqiruvlari va callback ichida narrowing yo'qolishi.
typeof type guard
TypeScript'da typeof type guard: typeof qaytaradigan 8 ta qiymat, else tarmog'idagi qolgan variantlar, qiymat yoki funksiya pattern'i, switch (typeof x), obyektlarni ajrata olmasligi va typeof null === "object" tuzog'i.
instanceof type guard
TypeScript'da instanceof type guard: class instance'larini ajratish, null'ning avtomatik chiqib ketishi, DOM elementlari, merosda tekshiruv tartibi, type/interface bilan ishlamasligi va catch'da instanceof Error.
Equality-based narrowing
TypeScript'da tenglik orqali narrowing: literal qiymat bilan ===, !== va else, switch, ikki o'zgaruvchini solishtirish, == null va .includes() narrowing bermasligi.
Discriminated union
TypeScript'da discriminated union: imkonsiz holatlarni yo'qotish, uch tarkibiy qism, boolean discriminant, in operatoridan farqi, error-first callback'ni almashtirish va discriminant'ning string'ga kengayishi.
Custom type guard
TypeScript'da custom type guard: x is T qaytish type'i, takrorlanadigan tekshiruvni bitta joyga chiqarish, unknown'ni bosqichma-bosqich tekshirish, .filter() bilan toraytirish va to'liq tekshirmaydigan guard xavfi.
is keyword
TypeScript'da is kalit so'zi: boolean o'rniga type predicate, parametrNomi is Type sintaksisi, type sig'ishi qoidasi, false tarmog'ida chiqarib tashlash, this is T va guard ichiga biznes shart qo'shish xatosi.
Assertion functions
TypeScript'da assertion function'lar: asserts x is T, asserts shart, generic versiya, type guard bilan farqi, ichida throw tekshirilmasligi va arrow function bilan e'lon qilish xatosi.
Exhaustiveness checking
TypeScript'da exhaustiveness checking: union'ning barcha variantlari qayta ishlanganini tekshirish, oxirida never, return type usuli, never o'zgaruvchi usuli va else/default yangi variantlarni yutib yuborishi.
never bilan exhaustive switch
TypeScript'da assertNever yordamchi funksiyasi: compile va runtime himoyasi, never parametri, discriminated union bilan ishlatish, uch usulni solishtirish va string ustida switch'ni as never bilan yopish xatosi.
Generic fundamentals
TypeScript'da generic'lar asoslari: type parametr, argumentdan inference, tanish generic type'lar, T kirish va chiqishni bog'lashi, funksiya ichidagi cheklov va faqat qaytish type'idagi T — yashirin as.
Generic constraints
TypeScript'da generic constraint'lar: T extends X — "kamida shunday", to'liq type'ni saqlab qolish, primitive va union constraint'lar, literal saqlanishi, keyof bilan cheklash va constraint shaklidagi obyektni T sifatida qaytarish xatosi.
Multiple generics
TypeScript'da bir nechta type parametr: kirish va chiqishni ajratish, callback'dan inference, har biriga alohida constraint, nomlash odatlari, ortiqcha parametrlar va type argumentlardan faqat bittasini yozish xatosi.
keyof
TypeScript'da keyof operatori: type kalitlarining literal union'i, type bilan sinxronlik, keyof bilan murojaat, index signature'da keyof, keyof typeof va Object.keys() natijasini as bilan keyof'ga aylantirish xatosi.
typeof type operator
TypeScript'da typeof type operatori: qiymatdan type olish, runtime typeof bilan farqi, literal kengayishi va as const, keyof typeof, massivdan union, funksiya type'i va as const unutilgan konstanta obyekt xatosi.
Indexed access types
TypeScript'da indexed access type'lar: T["kalit"] sintaksisi, union kalit, T[keyof T], ichma-ich murojaat, T[number] va massivdan union, tuple elementlari, optional maydonlar va nuqta bilan murojaat xatosi.
keyof + generics
TypeScript'da keyof va generic'lar birga: K extends keyof T, T[K] bilan aniq qaytish type'i, kalit o'zgaruvchida bo'lganda, overload'lar o'rniga bitta imzo, qiymatni tekshirish va massivdan ustun ajratish.
Generic interface va type alias'lar
TypeScript'da generic interface va type alias'lar: bitta umumiy tuzilma, default type parametr, constraint, generic'larni joylash, interface va metod darajasidagi generic, generic union va type argumentni any bilan to'ldirish xatosi.
Generic classes
TypeScript'da generic class'lar: konteyner class'lar, T'ni constructor'dan infer qilish, constraint, metod darajasidagi generic, static a'zolar cheklovi va bo'sh constructor'li class'ni type argumentsiz yaratish xatosi.
Generic API response
TypeScript'da generic API javob modeli: ApiJavob<T> va ApiXato, sahifalangan javoblar, har qanday T uchun yordamchi funksiyalar, endpoint xaritasi orqali URL'ni type'ga bog'lash va eskirgan generic da'vo xatosi.
Mapped types
TypeScript'da mapped type'lar: [K in Union] sintaksisi, keyof bilan mavjud type kalitlari ustidan aylanish, T[K] bilan aniq qiymat type'i, generic mapped type, cheklovlar, as bilan key remapping va T[K] o'rniga T[keyof T] yozish xatosi.
Record
TypeScript'dagi Record utility type'i: kalit va qiymat type'larini qisqa yozish, index signature bilan solishtirish, union kalitlar bilan ishlatish va afzalliklari.
Pick
TypeScript'dagi Pick utility type'i: mavjud type'dan kerakli maydonlarni tanlab, yangi type yaratish, afzalliklari va API so'rovlaridagi real misol.
Omit
TypeScript'dagi Omit utility type'i: mavjud type'dan keraksiz maydonlarni olib tashlab, yangi type yaratish, Pick bilan farqi va Update so'rovlaridagi real misol.
Partial
TypeScript'dagi Partial utility type'i: barcha maydonlarni ixtiyoriy qilish, oddiy misol va PATCH so'rovlaridagi real qo'llanilishi.
Required
TypeScript'dagi Required utility type'i: barcha ixtiyoriy maydonlarni majburiy qilish, oddiy misol va default sozlamalarni birlashtirishdagi real qo'llanilishi.
Readonly
TypeScript'dagi Readonly utility type'i: barcha maydonlarni o'zgarmas qilish, oddiy misol, konfiguratsiyani himoyalash va uning cheklovlari.
ReturnType
TypeScript'dagi ReturnType utility type'i: funksiya qaytaradigan qiymat type'ini avtomatik olish, typeof bilan ishlatish, afzalliklari va async funksiyalar uchun Awaited.
Parameters
TypeScript'dagi Parameters utility type'i: funksiya parametrlarini tuple ko'rinishida olish, bitta parametr type'ini ajratish, wrapper funksiyalardagi real qo'llanilishi va class'lar uchun ConstructorParameters.
Interface implementation
TypeScript'da implements: class'ning interface shartnomasiga rozi bo'lishi, to'lov tizimi misoli, shartnoma buzilganda xato, bir nechta interface va muhim qoidalar.
Access modifiers
TypeScript'da access modifier'lar: public, private va protected, bank hisobi misoli, encapsulation, constructor'da qisqa yozish, #private maydonlar va readonly.
ES Modules + TypeScript
TypeScript'da ES Modules: export va import, fayllar orasida type'larni tashish, internet do'kon misoli, named va default export farqi va modul bilan global skript farqi.
import type
TypeScript'da import type: faqat type'ni import qilish, kompilyatsiyadan keyin o'chib ketishi, afzalliklari, qiymat sifatida ishlatish xatosi, inline type import, verbatimModuleSyntax va export type.
Barrel exports
TypeScript'da barrel export'lar: papka export'larini bitta index.ts'ga yig'ish, export *, afzalliklari, xavfli tomonlari (ortiqcha yuklanish, circular import, nom ziddiyati) va to'g'ri ishlatish qoidalari.
Module resolution
TypeScript'da module resolution: import yo'lidan faylni topish, relative va paket import'lari qanday qidiriladi, "Cannot find module" xatosi, moduleResolution strategiyalari va nodenext'da fayl kengaytmasi.
Path aliases
TypeScript'da path alias'lar: uzun ../../../ yo'llarni qisqa @/ bilan almashtirish, tsconfig'da paths sozlash, bundler'ni ham sozlash zarurati, Vite va Next.js misollari.
tsconfig.json
TypeScript'da tsconfig.json: loyiha sozlamalari fayli, tuzilishi, React + Vite uchun real misol, asosiy compilerOptions, extends bilan meros olish va amaliy maslahatlar.
tsconfig.json: asosiy sozlamalar
tsconfig.json'ning asosiy sozlamalari batafsil: include, exclude, rootDir, outDir, target, module, moduleResolution, lib, strict oilasi, noUnusedLocals/Parameters va Node hamda Vite uchun tayyor shablonlar.
Third-party library typings
TypeScript'da uchinchi tomon kutubxonalari type'lari: kutubxona ichidagi type'lar, @types paketlari (DefinitelyTyped), type umuman yo'q holat va declare module bilan o'zingiz yozish.
.d.ts fayllar
TypeScript'da .d.ts fayllar: faqat type'dan iborat fayl, oddiy .ts bilan farqi, JS faylga type berish, declaration bilan avtomatik yaratish va cheklovlar.
TypeScript build pipeline
TypeScript build pipeline: type-check, transpile va bundle bosqichlari, tez vositalar type'ni tekshirmasligi, tsc --noEmit, Vite loyihasi, kutubxona build'i va CI.
DOM element typing
TypeScript'da DOM elementlarini type'lash: querySelector generic bilan, teg nomidan avtomatik type, instanceof bilan xavfsiz tekshirish, login forma misoli va ko'p ishlatiladigan element type'lari.
Event typing
TypeScript'da hodisalarni type'lash: addEventListener'da avtomatik event type, e.target muammosi, currentTarget va instanceof yechimlari, event delegation va alohida handler funksiyasi.
Form event typing
TypeScript'da forma hodisalari: SubmitEvent, FormData.get() qiymatlari, form.elements bilan nom orqali olish, change hodisalari va ro'yxatdan o'tish formasini aniq type'ga aylantirish.
Fetch response typing
TypeScript'da fetch javobini type'lash: res.json() any bo'lishi, type berish, res.ok tekshiruvi, qayta ishlatiladigan fetchJson<T> helper, POST so'rov va generic type va'da ekani.
API response types
TypeScript'da API javob type'lari: umumiy ApiResponse<T> qobig'i, muvaffaqiyat va xatoni discriminated union bilan ajratish, pagination, joylashgan generic'lar va internet-do'kon misoli.
Request types
TypeScript'da so'rov type'lari: entity'dan Omit, Partial va Pick bilan create/update/query type'larini yasash, Product API funksiyalari va bitta manbadan avtomatik yangilanish.
Error types
TypeScript'da xato type'lari: catch'dagi unknown, instanceof Error bilan tekshirish, o'z ApiError va ValidationError class'laringiz, login misoli va getErrorMessage helper.
Type-safe API client
TypeScript'da type-xavfsiz API client: barcha endpoint'larni bitta Api xaritasida tavsiflash, URL'dan avtomatik body va javob type'i, TS ushlaydigan xatolar va real vositalar.
DTO types
TypeScript'da DTO type'lar: serverdan keladigan JSON shakli bilan ilova ichidagi type'ni ajratish, mapper funksiya orqali o'girish va API qatlamida ishlatish.
Entity types
TypeScript'da entity type'lar: BaseEntity, bog'lanishlarni id orqali saqlash, branded type'lar bilan id'larni chalkashtirmaslik, normalizatsiya (byId + allIds) va DTO bilan farqi.
Runtime validation vs compile-time types
TypeScript'da compile-time type va runtime validatsiya farqi: type'lar build'dan keyin yo'qolishi, qayerda validatsiya shart, type guard bilan tekshirish va localStorage misoli.
Branded types
TypeScript'da branded type'lar: structural typing muammosi, Brand<T, B> yordamchisi, tekshiruvchi yaratuvchi funksiya, pul birliklari misoli va qayerda ishlatilishi.
@ts-ignore
TypeScript'da @ts-ignore: keyingi qatordagi xatoni yashirish, nega xavfli ekani, o'rniga nima qilish kerak, @ts-expect-error bilan farqi va ESLint bilan taqiqlash.
@ts-expect-error
TypeScript'da @ts-expect-error: xatoni bostirish, @ts-ignore'dan farqi, o'zini o'zi tozalashi, testlar va tip testlaridagi qo'llanilishi hamda qoidalari.