Series: TanStack Router Lesson 56

Lazy route loading — Route komponentlarini talab bo‘lganda yuklash

TanStack Router'da Lazy Route Loading: createFileRoute va createLazyFileRoute ajratilishi, *.lazy.tsx konvensiyasi, parallel ma'lumot olish va React Router bilan taqqos.

56-dars

Lazy route loading — Route komponentlarini talab bo‘lganda yuklash

Veb-ilovalarning boshlang‘ich yuklanish tezligini (Initial Load Time) sekinlashtiruvchi asosiy omil — bu ulkan JavaScript hajmidir (Heavy JS Bundle): Agar ilovada o‘nlab murakkab sahifalar (grafiklar, boy matn muharrirlari, admin panellar) bo‘lsa va ularning barchasi bitta faylga jamlansa, foydalanuvchi oddiy bosh sahifani ochishi uchun ham butun saytning kodini yuklab olishga majbur bo‘ladi.

TanStack Router bu muammoni hal qilish uchun avtomatlashtirilgan Code Splitting va Lazy Route Loading arxitekturasini taqdim etadi.


1. Hayotiy o‘xshatish: Restoran buyurtmasi va Kuryer

Tasavvur qiling, siz restorandan issiq pitsa buyurtma qildingiz:

  • Eski usul (An'anaviy React.lazy - Zinasimon kutish): Kuryer avval bo‘sh qo‘l bilan sizning uyingizga keladi (JS kodi yuklanadi), eshikni taqillatadi va keyin restoranga qo‘ng‘iroq qilib: "Endi pitsani pishiringlar" deydi (Data fetching boshlanadi). Pitsa pishguncha siz uzoq kutib o‘tirasiz.
  • TanStack Router Lazy usuli (Parallel tayyorgarlik): Siz buyurtma tugmasini bosgan lahzangizda, oshxona pitsani pishirishni boshlaydi (loader() darhol ishga tushadi), ayni bir vaqtda kuryer sizning uyingiz tomon yo‘l oladi (*.lazy.tsx kodi yuklanadi). Pitsa tayyor bo‘lishi bilan kuryer yetib keladi va siz hech qanday kechikishsiz issiq taomga ega bo‘lasiz!

2. Fayllarni ikkiga ajratish: route.tsx va route.lazy.tsx

TanStack Router File-Based routing tizimida marshrut kodini ikkita alohida faylga bo‘lish imkonini beradi:

src/routes/posts/
├── $postId.tsx         <-- 1. Yengil fayl: loader, beforeLoad, search sxemalari
└── $postId.lazy.tsx    <-- 2. Og'ir fayl: React komponenti, dizayn va UI kutubxonalar

A. Asosiy Route Fayli: src/routes/posts/$postId.tsx

Bu fayl juda yengil bo‘lib, unda faqat ma'lumotlar bilan ishlash mantiqi joylashadi. Hech qanday og‘ir JSX komponentlari bu yerga kiritilmaydi:

// src/routes/posts/$postId.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'

export const Route = createFileRoute('/posts/$postId')({
  // 1. beforeLoad va loader birinchi bo'lib, zudlik bilan ishga tushadi
  loader: async ({ params, abortSignal }) => {
    const res = await fetch(`https://api.example.com/posts/${params.postId}`, {
      signal: abortSignal,
    })

    if (!res.ok) {
      throw new Error('Post topilmadi')
    }

    return res.json()
  },

  // E'tibor bering: component bu yerda yozilmaydi!
})

B. Lazy Komponent Fayli: src/routes/posts/$postId.lazy.tsx

Bu faylda createLazyFileRoute ishlatiladi va uning ichiga sahifaning vizual komponentlari joylashtiriladi:

// src/routes/posts/$postId.lazy.tsx
import { createLazyFileRoute } from '@tanstack/react-router'

// createLazyFileRoute yordamida faqat vizual komponentlar e'lon qilinadi
export const Route = createLazyFileRoute('/posts/$postId')({
  component: PostDetailPage,
})

function PostDetailPage() {
  // Route.useLoaderData() to'liq tiplangan holda bu yerda ham ishlaydi!
  const post = Route.useLoaderData()

  return (
    <article className="post-container">
      <h1>{post.title}</h1>
      <p>{post.body}</p>
    </article>
  )
}

[!NOTE] TanStack Router generatori avtomatik ravishda $postId.tsx va $postId.lazy.tsx fayllarini bitta umumiy marshrutga birlashtiradi. Sizdan hech qanday qo‘shimcha import yoki sozlama talab etilmaydi!


3. Zinasimon kutish (Waterfall) va Parallel yuklash taqqosi (Mermaid Diagram)

flowchart TD
    subgraph Traditional["Eski Usul: React.lazy() Waterfall (Kechikish katta)"]
        direction TB
        TNav["Foydalanuvchi linkni bosdi"] --> TJS["1. Sahifaning JS fayli yuklanadi (300ms)"]
        TJS --> TExec["2. JS ishga tushadi va komponent mount bo'ladi"]
        TExec --> TData["3. useEffect/API orqali data yuklash boshlanadi (300ms)"]
        TData --> TFinish["Jami kutish vaqti: ~600ms + Spinnerlar"]
    end

    subgraph Modern["TanStack Router: Parallel Lazy Loading (0 ms ortiqcha kutish)"]
        direction TB
        MNav["Foydalanuvchi linkni bosdi"]
        MNav --> MJS["*.lazy.tsx JS kodi yuklanadi (300ms)"]
        MNav --> MData["loader() serverdan ma'lumot oladi (300ms)"]
        MJS & MData --> MFinish["Bir vaqtda tayyor! Jami kutish: ~300ms"]
    end

4. *.lazy.tsx fayliga nimalarni ko‘chirish mumkin?

Faqatgina asosiy component emas, balki boshqa barcha vizual yordamchi komponentlarni ham .lazy.tsx fayliga ko‘chirib, asosiy bundle hajmini maksimal darajada kamaytirish mumkin:

  • component: Sahifaning asosiy vizual ko‘rinishi.
  • pendingComponent: Yuklanish vaqtidagi skeleton yoki spinner komponenti.
  • errorComponent: Xatolik yuz berganda chiqadigan xatolik qiyofasi.
  • notFoundComponent: 404 holatidagi ko‘rinish.

Asosiy $postId.tsx faylida esa faqat beforeLoad, loader, validateSearch va loaderDeps kabi server/routing boshqaruvlari qoladi.


5. React Router va TanStack Router taqqosi

Xususiyat React Router (lazy) TanStack Router (*.lazy.tsx)
Fayllarni ajratish Qo‘lda lazy: () => import('./page') yozish kerak Fayl nomiga .lazy.tsx qo‘shish kifoya (Avtomatik)
Parallel Data Fetching ⚠️ Faqat qo‘lda loader va komponent ajratilsa ✅ Standart holatda parallel (Loader + JS Chunk)
Type Safety Lazy yuklanganda tiplar uzilib qolishi mumkin Route.useLoaderData() 100% tiplangan holda ishlaydi
Preloading bilan integratsiya Qo‘lda hover eventlar talab etiladi preload="intent" bilan fonda avtomatik yuklanadi

Xulosa

  • Lazy Route Loading — sahifa komponentlarini faqat foydalanuvchi o‘sha manzilga o‘tgandagina tarmoqdan yuklab olish usulidir.
  • TanStack Router kodni ikkiga ajratadi: yengil ma'lumot mantig‘i (route.tsx) va og‘ir vizual qism (route.lazy.tsx).
  • Parallel yuklash arxitekturasi tufayli loader ma'lumotlari va sahifaning JavaScript kodi bir vaqtning o‘zida parallel yuklanadi.
  • Bu yondashuv boshlang‘ich ilova hajmini (bundle size) keskin qisqartiradi va sahifalar ochilishini bir necha barobar tezlashtiradi.