notFoundComponent — Route topilmaganda fallback
TanStack Router'da notFoundComponent: 404 holatlarini boshqarish, throw notFound() funksiyasi, root va route darajasidagi 404 hamda errorComponent bilan farqi.
53-dars
notFoundComponent — Route topilmaganda fallback
Veb-ilovalarda har qanday xatolik ham texnik nosozlik yoki server buzilishi hisoblanmaydi. Ko‘pincha foydalanuvchi qidirayotgan sahifa yoki ma'lumot shunchaki mavjud bo‘lmaydi: maqola o‘chirilgan, noto‘g‘ri ID kiritilgan yoki URL xato yozilgan (404 Not Found).
TanStack Router 404 holatlarini oddiy xatoliklardan (errorComponent) aniq ajratadi va buning uchun maxsus notFoundComponent hamda throw notFound() mexanizmini taqdim etadi.
1. Hayotiy o‘xshatish: Kutubxonadagi kitob qidiruvi
Tasavvur qiling, siz katta shahar kutubxonasiga kitob so‘rab bordingiz:
- Texnik nosozlik (
errorComponent): Kutubxonada elektr toki o‘chib qoldi yoki kompyuter dasturi qotib qoldi. Kutubxonachi sizga: "Biroz kuting, kompyuterni qayta ishga tushiryapmiz" deydi (reset()orqali qayta urinish). - Kitob topilmadi (
notFoundComponent): Kompyuter mukammal ishlayapti, lekin siz so‘ragan kitob bu kutubxonada umuman yo‘q yoki hisobdan chiqarilgan. Kompyuterni qayta-qayta yoqib o‘chirishdan foyda yo‘q — kutubxonachi sizga boshqa mavzudagi kitoblar katalogini ko‘rishni taklif qiladi (Katalogga yoki Bosh sahifaga havola).
2. Route darajasidagi notFoundComponent va throw notFound()
Agar foydalanuvchi kiritgan ID bo‘yicha serverdan ma'lumot topilmasa, throw notFound() chaqiriladi. Bu marshrutning asosiy komponenti o‘rniga uning notFoundComponentini ishga tushiradi:
// src/routes/posts/$postId.tsx
import { createFileRoute, notFound, Link } from '@tanstack/react-router'
export const Route = createFileRoute('/posts/$postId')({
loader: async ({ params, abortSignal }) => {
const res = await fetch(`https://api.example.com/posts/${params.postId}`, {
signal: abortSignal,
})
// 1. Agar maqola bazada topilmasa (404)
if (res.status === 404) {
// Router'ga bu aynan 404 holati ekanini bildiramiz
throw notFound()
}
if (!res.ok) {
// Bu esa haqiqiy server xatosi bo'lib, errorComponent'ga tushadi
throw new Error('Server bilan aloqa uzildi')
}
return res.json()
},
// 2. notFound() throw qilinganda shu komponent chiziladi
notFoundComponent: () => {
return (
<div className="not-found-card">
<div className="icon">🔍</div>
<h2>Maqola topilmadi (404)</h2>
<p>Siz qidirayotgan maqola o‘chirib yuborilgan yoki manzili o‘zgargan.</p>
<Link to="/posts" className="btn-link">
← Barcha maqolalar ro‘yxatiga qaytish
</Link>
</div>
)
},
component: PostDetailPage,
})
function PostDetailPage() {
const post = Route.useLoaderData()
return (
<article>
<h1>{post.title}</h1>
<p>{post.content}</p>
</article>
)
}
[!NOTE] E'tibor bering: marshrut darajasidagi
notFoundComponentota layout (sayt sarlavhasi, menyu, qidiruv paneli) ichidagi<Outlet />maydonida chiziladi. Butun sahifa buzilmaydi, faqat o‘sha ichki qismda 404 xabari ko‘rinadi.
3. Global Root Not Found (__root.tsx)
Agar foydalanuvchi URL qatoriga umuman ro‘yxatdan o‘tmagan manzilni kiritsa (masalan: /random-unknown-url), uni butun ilova darajasida ushlab qolish uchun __root.tsx faylida global notFoundComponent e'lon qilinadi:
// src/routes/__root.tsx
import { createRootRouteWithContext, Outlet, Link } from '@tanstack/react-router'
export const Route = createRootRouteWithContext<RouterContext>()({
component: () => <Outlet />,
// Butun ilova bo'ylab mavjud bo'lmagan URL'lar uchun global 404 ekrani
notFoundComponent: () => (
<div className="global-404-container">
<h1>404 | Sahifa topilmadi</h1>
<p>Kechirasiz, siz kiritgan URL manzil ushbu serverda mavjud emas.</p>
<Link to="/" className="btn-home">
Bosh sahifaga o‘tish
</Link>
</div>
),
})
4. notFoundComponent va errorComponent oqimi (Mermaid Diagram)
flowchart TD
Req["Foydalanuvchi sahifani ochdi (/posts/999)"] --> RouteMatch{"URL route daraxtida bormi?"}
RouteMatch -- "YO'Q" --> RootNotFound["Root notFoundComponent (Global 404)"]
RouteMatch -- "HA" --> RunLoader["loader() ishga tushadi"]
RunLoader --> StatusCheck{"Server qanday javob qaytardi?"}
StatusCheck -- "status === 404" --> ThrowNF["throw notFound()"]
ThrowNF --> RouteNotFound["Route darajasidagi notFoundComponent (Lokal 404)"]
StatusCheck -- "status >= 500 yoki Tarmoq uzilishi" --> ThrowErr["throw new Error()"]
ThrowErr --> ErrorBoundary["errorComponent (Qayta urinish - reset() bilan)"]
StatusCheck -- "status === 200 (OK)" --> Success["Sahifa komponenti muvaffaqiyatli render bo'ladi"]
5. notFoundComponent va errorComponent solishtirmasi
| Mezon | notFoundComponent |
errorComponent |
|---|---|---|
| Holat sababi | Resurs yoki URL mavjud emas (404) | Texnik nosozlik, 500 xatosi, bug |
| Qanday chaqiriladi? | throw notFound() yoki noto‘g‘ri URL |
throw new Error() yoki React xatosi |
| Foydalanuvchi harakati | Boshqa sahifa yoki ro‘yxatga o‘tish | "Qaytadan urinish" (reset()) tugmasi |
| Qayta urinish mantiqi | Mantiqsiz (yo‘q narsa qaytadan paydo bo‘lmaydi) | Mantiqli (tarmoq tiklansa ishlab ketishi mumkin) |
| Joylashuvi | Ham route darajasida, ham Root darajasida | Ham route darajasida, ham Root darajasida |
6. React Router va TanStack Router taqqosi
| Xususiyat | React Router | TanStack Router |
|---|---|---|
| 404 marshrutini tutish | <Route path="*" element={<NotFound />} /> |
Maxsus notFoundComponent xossasi |
| Ma'lumot topilmaganini bildirish | throw new Response('Not Found', { status: 404 }) |
throw notFound() qisqa va qat'iy tipi |
| Lokal vs Global 404 | Faqat errorElement ichida status === 404 deb tekshirish |
Har bir route mustaqil notFoundComponentga ega bo‘lishi mumkin |
| Layoutni saqlab qolish | Ko‘pincha butun layoutni buzib yuboradi | <Outlet /> ichida silliq lokal 404 ko‘rsatadi |
Xulosa
notFoundComponent— mavjud bo‘lmagan URL manzillar yoki bazadan topilmagan resurslar uchun mo‘ljallangan maxsus 404 komponenti.- Loader yoki beforeLoad ichida
throw notFound()orqali bu holat darhol routerga bildiriladi. - U texnik xatoliklardan (
errorComponent) farqli ravishda qayta urinish tugmasini emas, boshqa sahifalarga yo‘naltiruvchi navigatsiya havolalarini taqdim etadi. - Route darajasidagi 404 ota karkasni (layout) buzmasdan faqat
<Outlet />maydonida chiroyli xabar chiqaradi,__root.tsxdagi komponent esa global topilmagan sahifalarni tutib oladi.