loaderDeps — Loader dependency'larini aniqlash
TanStack Router'da loaderDeps mexanizmi: shallow equality tekshiruvi, kesh hit va stale holatlari, server va UI state'ni URL'da ajratish hamda optimal ishlash tamoyillari.
43-dars
loaderDeps — Loader dependency'larini aniqlash
Tasavvur qiling, siz katta davlat kutubxonasida ilmiy ish qilyapsiz. Siz kitobxonlik zalida o‘tirib, stol chirog‘ini yoqsangiz yoki stulni o‘zingizga qulay qilib surib qo‘ysangiz (view='grid' | 'list', sidebar='open'), kutubxonachi xodimi arxiv omboriga (Server API) yugurib borib yangi kitoblar taxlamini olib kelmaydi.
Faqat siz buyurtma blankasida kitob mavzusi (q), ilmiy yo‘nalish (tab) yoki jild raqamini (page) o‘zgartirganingizdagina kutubxonachi arxivga boradi.
TanStack Router’ning ichki Caching va Stale-While-Revalidate tizimida loaderDeps aynan shu aqlli kutubxonachining qat'iy ko‘rsatmasidir: u URL'dagi o‘zgarish shunchaki tashqi interfeysga tegishlimi yoki haqiqatan yangi ma'lumot yuklash kerakmi — buni soniyaning mingdan bir ulushida aniqlab beradi.
1. loaderDeps kapoti ostida nima sodir bo'ladi?
Har safar brauzer URL manzili o‘zgarganda (navigatsiya yuz berganda), TanStack Router quyidagi 4 bosqichli qat'iy tekshiruv zanjirini amalga oshiradi:
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| LOADERDEPS ISHLASH KETMA-KETLIGI |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Hisoblash (Calculate): |
| Router joriy URL'dagi search parametrlardan yangi deps obyektini yasaydi. |
| |
| 2. Solishtirish (Shallow Equality Check): |
| Router oldingi prevDeps va yangi nextDeps obyektlarini maydondama-maydon |
| yuzaki solishtiradi (Object.is / shallow equality). |
| |
| 3. Bir xil bo'lsa (Cache Hit): |
| Loader funksiyasi umuman ishga tushirilmaydi! Eski keshdagi ma'lumot 0 ms |
| ichida beriladi. |
| |
| 4. O'zgargan bo'lsa (Cache Invalidation & Refetch): |
| Eski ma'lumot eskirgan (stale) deb belgilanadi va yangi deps bilan loader |
| qaytadan ishga tushirilib, serverdan toza ma'lumot yuklanadi. |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
2. To'liq va optimallashtirilgan real kod misoli
Keling, qidiruv tizimida server ma'lumotlariga ta'sir qiluvchi (q, page, tab) hamda faqat vizual ko‘rinishga javob beruvchi (view) parametrlarni ajratib ko‘rsatamiz:
// src/routes/search.tsx
import { createFileRoute } from '@tanstack/react-router'
import { z } from 'zod'
// 1. Zod sxemasi: Ham ma'lumot parametrlari, ham UI parametrlari
const searchSchema = z.object({
q: z.string().default(''),
page: z.number().catch(1),
tab: z.enum(['posts', 'users']).default('posts'),
// Faqat mijoz interfeysi uchun mo'ljallangan parametr:
view: z.enum(['grid', 'list']).default('grid'),
})
export const Route = createFileRoute('/search')({
validateSearch: (search) => searchSchema.parse(search),
// 2. Faqat serverga ta'sir qiluvchi qismlarnigina deps'ga kiritamiz
loaderDeps: ({ search }) => ({
q: search.q,
page: search.page,
tab: search.tab,
// E'tibor bering: 'view' bu yerga kiritilmagan!
}),
// 3. loader faqat deps o'zgarganda serverga boradi
loader: async ({ deps, abortSignal }) => {
console.log(`Serverga so'rov: q="${deps.q}", page=${deps.page}, tab=${deps.tab}`)
const res = await fetch(
`https://api.example.com/search?q=${deps.q}&page=${deps.page}&tab=${deps.tab}`,
{ signal: abortSignal }
)
if (!res.ok) {
throw new Error('Qidiruv natijalarini olishda xatolik yuz berdi')
}
return res.json()
},
component: SearchPageComponent,
})
function SearchPageComponent() {
const { view } = Route.useSearch()
const results = Route.useLoaderData()
const navigate = Route.useNavigate()
return (
<div className="search-page">
{/* UI ko'rinishini o'zgartirish tugmalari */}
<div className="view-toggles">
<button
onClick={() => navigate({ search: (prev) => ({ ...prev, view: 'grid' }) })}
className={view === 'grid' ? 'active' : ''}
>
Katakcha (Grid)
</button>
<button
onClick={() => navigate({ search: (prev) => ({ ...prev, view: 'list' }) })}
className={view === 'list' ? 'active' : ''}
>
Ro'yxat (List)
</button>
</div>
{/* Natijalarni ko'rsatish */}
<div className={view === 'grid' ? 'results-grid' : 'results-list'}>
{results.items.map((item: any) => (
<div key={item.id} className="result-card">
<h3>{item.title}</h3>
<p>{item.snippet}</p>
</div>
))}
</div>
</div>
)
}
[!TIP] Foydalanuvchi "Grid" yoki "List" tugmasini bosganda URL manzili
?view=listbo‘lib o‘zgaradi, lekinloaderqaytadan ishga tushmaydi! Sahifada hech qanday kutish (loading spinner) bo‘lmaydi — faqat CSS klassi o‘zgarib, interfeys chaqmoqdek tez javob beradi.
3. Qaror qabul qilish jarayoni (Mermaid Diagram)
sequenceDiagram
autonumber
actor User as Foydalanuvchi
participant Router as TanStack Router
participant Deps as loaderDeps()
participant Cache as Route Cache
participant Loader as loader()
User->>Router: URL o'zgardi (?q=react&view=list)
Router->>Deps: deps obyektini hisoblash
Deps-->>Router: { q: 'react', page: 1, tab: 'posts' }
alt prevDeps === nextDeps (faqat view o'zgargan)
Router->>Cache: Keshdan ma'lumotni darhol olish
Cache-->>Router: Mavjud ma'lumot (0 ms)
Router-->>User: UI yangilandi (Hech qanday so'rovsiz!)
else prevDeps !== nextDeps (q yoki page o'zgargan)
Router->>Loader: loader({ deps }) ishga tushadi
Loader-->>Router: Yangi ma'lumotlar qaytadi
Router->>Cache: Kesh yangilanadi
Router-->>User: Yangi ma'lumotlar bilan UI render bo'ladi
end
4. loaderDepsdan to‘g‘ri foydalanish qoidalari
1-qoida: Primitiv qiymatlarni qaytaring
loaderDeps qaytarayotgan obyekt ichidagi qiymatlar iloji boricha primitiv (string, number, boolean) bo‘lishi lozim:
// ✅ Tavsiya etiladi (Primitivlar tez va to'g'ri solishtiriladi):
loaderDeps: ({ search }) => ({
page: search.page,
category: search.category,
})
// ❌ Qochish kerak (Har doim yangi array havolasi hosil bo'ladi):
loaderDeps: ({ search }) => ({
tags: search.tags?.map(t => t.toLowerCase()), // Har safar yangi xotira manzili!
})
Agar siz loaderDeps ichida har safar yangi massiv yoki obyekt yaratib qaytarsangiz, JavaScript'da [1] !== [1] bo‘lgani uchun router har doim qiymatlar o‘zgardi deb o‘ylab, keshni behuda yangilayveradi.
2-qoida: Server va UI holatini URL'da qat'iy ajrating
URL — bu ham server ma'lumotlari filtrlarini, ham ekranning qanday ko‘rinishda turganini saqlovchi yagona manzil. loaderDeps mana shu ikki holat o‘rtasida chegara (boundary) bo‘lib xizmat qiladi.
5. React Router vs TanStack Router: Dependency boshqaruvi
| Holat | Eski React Router / useEffect |
TanStack Router (loaderDeps) |
|---|---|---|
| Dependency solishtirish | useEffect(() => {}, [q, page, view]) — xato qilish juda oson |
loaderDeps orqali marshrut darajasida deklarativ |
| UI o‘zgarishida ortiqcha so‘rov | Tez-tez ro‘y beradi (ortiqcha fetch) | UI parametrlari kiritilmasa, mutlaqo 0 ta ortiqcha so‘rov |
| Kesh bilan integratsiya | Qo‘lda kesh boshqarish (React Query yoki Redux) | Router darajasidagi avtomatik kesh mexanizmi |
| TypeScript nazorati | Dependency massivida tiplar tekshirilmaydi | deps to‘liq tiplangan va autocomplete qilinadi |
Xulosa
loaderDeps— bu routerga URL parametrlarining qaysi biri ma'lumotlar keshiga ta'sir qilishini ko‘rsatib beruvchi mexanizm.- U o‘zgarishlarni aniqlash uchun shallow equality (yuzaki tenglik) usulidan foydalanadi.
- Agar
depso‘zgarmagan bo‘lsa, loader chaqirilmaydi va ma'lumot bir zumda keshdan taqdim etiladi. loaderDepsqaytaradigan qiymatlar primitiv bo‘lishi va faqat ma'lumot yuklashga taalluqli bo‘lishi shart.