SPA (Single Page Application) — Bitta sahifali ilovaning ishlash prinsipi
SPA nima ekanligi, MPA bilan farqi, ishlash prinsipi va real hayotiy misollar.
4-dars
SPA (Single Page Application) — Bitta sahifali ilovaning ishlash prinsipi
SPA (Single Page Application) — bu brauzerga faqat bitta asosiy HTML sahifasi yuklanadigan va foydalanuvchi ilova ichida harakatlanganda butun sahifa qaytadan yuklanmasdan, faqat kerakli qismi (kontent) dinamik ravishda o'zgaradigan veb-ilova turi.
React yordamida yaratiladigan deyarli barcha zamonaviy ilovalar (masalan, Instagram web, Trello, Netflix interfeysi) aynan SPA arxitekturasida ishlaydi.
An'anaviy sayt (MPA) va SPA farqi
| Xususiyat | MPA (Multi-Page Application - An'anaviy) | SPA (Single Page Application) |
|---|---|---|
| Sahifalar soni | Har bir bo'lim uchun alohida HTML sahifa mavjud. | Faqat bitta index.html fayl bor. |
| Sahifa yuklanishi | Boshqa sahifaga o'tganda brauzer serverdan yangi HTML so'raydi va sahifa to'liq yangilanadi (miltillaydi). | Yangi sahifaga o'tganda brauzer qayta yuklanmaydi; faqat JavaScript ma'lumotni olib kelib, qismni o'zgartiradi. |
| Tezlik | Sekinroq (har safar serverga murojaat qilinadi). | Juda tez (boshida hammasi yuklab olinadi, keyin faqat ma'lumot almashinadi). |
SPA qanday ishlaydi? (Ishlash prinsipi)
- Boshlang'ich yuklanish: Foydalanuvchi sayt havolasini kiritganda, server bir martagina bo'shroq index.html va barcha asosiy JavaScript fayllarini (shu jumladan React ilovangizni) brauzerga yuboradi.
- Mahalliy marshrutizatsiya (Client-side routing): Foydalanuvchi menyudagi boshqa bo'limga (masalan, /profile yoki /settings) o'tganda, brauzer serverga yangi sahifa so'rab murojaat qilmaydi. O'rtaga React Router kabi kutubxonalar kirib kelib, URL o'zgarganini sezadi va shu manzilga mos komponentni ekranga darhol chiqarib qo'yadi.
- Ma'lumot almashish (API orqali): Agar ma'lumotlar kerak bo'lsa (masalan, foydalanuvchining shaxsiy ma'lumotlari), JavaScript fonda serverga API so'rov yuboradi, ma'lumot JSON formatida keladi va React uni ekranga chizib beradi.
Real hayotiy misol
An'anaviy sayt (Masalan, eski yangiliklar portali): Siz "Aloqa" sahifasini bosganingizda, brauzer oq ekran bo'lib qoladi va butun sahifa (menyular, logotiplar bilan birga) serverdan qaytadan yuklanib chiqadi.
SPA (Masalan, Telegram Web yoki Gmail): Siz chatlar ro'yxatidan bitta chatni bosganingizda, chap tarafdagi menyu yoki yuqoridagi qism joyidan jilmaydi. Faqatgina o'rtadagi chat oynasining o'zi bir zumda yangi xabarlarga o'zgaradi. Sahifa umuman miltillamaydi va qayta yuklanmaydi.