Series: React Basics Lesson 34

Functional state update — setCount(prev => prev + 1)

React'da functional state update nima uchun kerakligi, batching muammolari va prev qiymatining qanday ishlashi haqida.

34-dars

Functional state update — setCount(prev => prev + 1)

Oldingi mavzularda state "snapshot" sifatida ishlashini va handler ichida eski qiymat saqlanib qolishini ko'rib chiqdik. Agar state'ning yangi qiymati uning oldingi qiymatiga to'g'ridan-to'g'ri bog'liq bo'lsa, oddiygina setCount(count + 1) yozish ba'zida kutilmagan xatoliklarga olib kelishi mumkin. Mana shu muammoni hal qilish uchun Functional state update (Funksional yangilash) ishlatiladi.

Nima uchun functional update kerak?

  1. Batching (Guruhlash) va ketma-ketlik: React ishlash tezligini oshirish uchun bir nechta setState buyruqlarini bitta qilib birlashtiradi (batching). Agar siz bir vaqtning o'zida bitta state'ni bir necha marta o'zgartirmoqchi bo'lsangiz, oddiy usul eskirgan qiymatga tayanib qoladi.
  2. prev => prev + 1 sintaksisi: setCount ichiga callback funksiya berganimizda, React har doim o'sha o'zgaruvchining eng so'nggi, navbatdagi yangilangan qiymatini (prev — previous / oldingi) argument sifatida uzatishni kafolatlaydi.

Kodda qanday ko'rinadi?

Keling, bitta tugmani bosish orqali hisoblagichni ketma-ket 3 marta oshirmoqchi bo'lgan holatni ko'ramiz:

import { useState } from 'react';

interface CounterProps {}

function FunctionalCounter(props: CounterProps) {
  const [count, setCount] = useState<number>(0);

  // Xato yoki chalkashish yuz berishi mumkin bo'lgan usul:
  const handleWrongTripleAdd = () => {
    // count hali ham eski (masalan, 0), shuning uchun uchala qator ham 0 + 1 ni bajaradi!
    setCount(count + 1);
    setCount(count + 1);
    setCount(count + 1);
    // Natija: 3 ga emas, atigi 1 ga oshib qoladi!
  };

  // TO'G'RI USUL (Functional update):
  const handleCorrectTripleAdd = () => {
    // prev har doim oxirgi yangilangan qiymatni olib keladi
    setCount(prev => prev + 1); // 0 -> 1
    setCount(prev => prev + 1); // 1 -> 2
    setCount(prev => prev + 1); // 2 -> 3
    // Natija: To'g'ri 3 taga oshadi!
  };

  return (
    <div style={{ padding: '16px', border: '1px solid #e2e8f0', borderRadius: '8px', maxWidth: '350px' }}>
      <h3>Functional Update Misoli</h3>
      <p>Hozirgi son: <strong>{count}</strong></p>
      
      <button 
        onClick={handleCorrectTripleAdd}
        style={{ padding: '8px 16px', backgroundColor: '#2563eb', color: 'white', border: 'none', borderRadius: '4px', cursor: 'pointer' }}
      >
        Uch marta qo'shish (+3)
      </button>
    </div>
  );
}

Real hayotiy misol: Omborxonadagi mahsulotlarni qabul qilish

  • Oddiy usul (count + 1): Omborxonaga yordamchilar bir vaqtning o'zida nechta quti kelganini eslab qolish uchun hammasi stol ustidagi 1 soat oldingi eski qog'ozga qarab hisob-kitob qilishadi. Natijada umumiy son adashib ketadi.
  • Functional update (prev => prev + 1): Har bir ishchi navbat bilan ish bajarayotganda, o'zidan oldingi sherigi yozib ketgan eng oxirgi yangilangan raqamga qarab ustiga qo'shib boradi. Shunda hisob-kitobda hech qachon xatolik bo'lmaydi. React'dagi prev ham xuddi shunday eng oxirgi real holatni kafolatlaydi.