Series: React Basics Lesson 21

Optional va default props — Ixtiyoriy va standart qiymatlar

React'da optional props (? belgisi), destructuring orqali default qiymatlar berish va kofe avtomati analogiyasi.

21-dars

Optional va default props — Ixtiyoriy va standart qiymatlar

React komponentlarini yaratayotganimizda ba'zi props'larni yuborish majburiy, ba'zilarini esa ixtiyoriy qilishimiz mumkin. Agar ota komponent biror prop'ni yuborishni unitsa yoki unga ehtiyoj bo'lmasa, komponent o'zi uchun standart (default) qiymatni ishlatishi kerak bo'ladi.

Optional (Ixtiyoriy) props nima?

TypeScript'da prop nomidan keyin ? belgisini qo'yish orqali uning ixtiyoriy ekanini bildiramiz.

Ya'ni, ota komponent bu prop'ni yuborishi ham, yubormasligi ham mumkin — dastur xatolik bermaydi.

Default (Standart) qiymatlar nima?

Agar ota komponent ixtiyoriy prop'ga qiymat yubormasa, JavaScript'ning standart qiymat berish usulidan (prop = "standart_qiymat") foydalanib, komponentning o'zida boshlang'ich qiymatni o'rnatib qo'yamiz.

Kodda qanday ko'rinadi?

Keling, ixtiyoriy va standart qiymatlarga ega bo'lgan universal tugma (Button) komponentini yozamiz:

type ButtonProps = {
  text: string;
  variant?: 'primary' | 'secondary'; // ? belgisi bu prop ixtiyoriy ekanini bildiradi
  padding?: number;                  // Ixtiyoriy raqamli prop
};

// Destructuring vaqtida default qiymatlarni berib ketamiz: variant = 'primary', padding = 10
function Button({ text, variant = 'primary', padding = 10 }: ButtonProps) {
  // variant'ga qarab orqa fon rangini tanlaymiz
  const bgColor = variant === 'primary' ? '#2563eb' : '#64748b';

  return (
    <button style={{ 
      backgroundColor: bgColor, 
      color: 'white', 
      padding: `${padding}px 20px`, 
      border: 'none', 
      borderRadius: '6px',
      cursor: 'pointer'
    }}>
      {text}
    </button>
  );
}

// Ishlatilish joyi:
function App() {
  return (
    <div style={{ display: 'flex', gap: '10px' }}>
      {/* 1. Hamma props berilgan */}
      <Button text="Saqlash" variant="primary" padding={15} />

      {/* 2. Ixtiyoriy props'lar berilmagan — default qiymatlar ishlaydi */}
      <Button text="Bekor qilish" />
    </div>
  );
}

Real hayotiy misol: Kofe avtomati va shakar miqdori

  • Tasavvur qiling, kofe avtomatida ichimlik buyurtma qilmoqdasiz. Qahvaning turi (masalan, Kapuchino) — majburiy tanlov. Lekin shakar miqdori yoki qo'shimcha sirop — ixtiyoriy (optional) sozlamalar.
  • Agar siz shakar miqdorini maxsus belgilamasangiz, avtomat o'zining xotirasidagi standart qiymatni (default value) olib, ichimlikka avtomatik ravishda 2 qoshiq shakar solib beradi. React'dagi default props ham xuddi shunday ishlaydi!