Series: React Basics Lesson 15

List rendering (map() orqali ro‘yxat chiqarish va key atributi)

React'da massivlarni map() orqali ro'yxat ko'rinishida chiqarish, key atributining ahamiyati va supermarket printeri analogiyasi.

15-dars

List rendering (map() orqali ro‘yxat chiqarish va key atributi)

Real hayotdagi veb-ilovalar hech qachon bitta yoki ikkita elementdan iborat bo'lmaydi. Masalan, internet do'konda yuzlab mahsulotlar, chatda o'nlab xabarlar yoki foydalanuvchilar ro'yxati bo'ladi. Bu ma'lumotlar odatda serverdan massiv (array) ko'rinishida keladi.

Ularning har birini qo'lda alohida JSX teglari qilib yozib chiqish imkonsiz. Buning uchun JavaScript'ning map() metodi ishlatiladi.

Nima uchun aynan map() metodi?

JavaScript'dagi map() metodi massivdagi har bir elementni aylanib chiqadi, uni biz istagan ko'rinishga (JSX elementiga) o'zgartiradi va natijada yangi JSX elementlari massivini qaytaradi. React bu massivni ekranga avtomatik ravishda chizib beradi.

key atributining ahamiyati (Muhim qoida!)

React'da map() yordamida ro'yxat chiqarganda, har bir elementga albatta key nomli maxsus atribut berilishi shart (odatda bazadagi unikal id ishlatiladi).

  • Nega kerak? Ma'lumotlar o'zgarganda (masalan, bitta element o'chirilsa yoki o'rniga boshqasi kelsa), React butun ro'yxatni qaytadan chizib o'tirmaydi. key orqali aynan qaysi element o'zgarganini tezda aniqlab, faqat o'sha qismni yangilaydi (bu ilovaning ishlash tezligini oshiradi).

Kodda qanday ko'rinadi?

type Product = {
  id: number;
  name: string;
  price: number;
};

function ProductList() {
  // Serverdan kelgan massiv deb tasavvur qilamiz
  const products: Product[] = [
    { id: 1, name: "Noutbuk", price: 8500000 },
    { id: 2, name: "Smartfon", price: 3200000 },
    { id: 3, name: "Quloqchin", price: 450000 },
  ];

  return (
    <div style={{ padding: '16px', border: '1px solid #ccc', borderRadius: '8px' }}>
      <h2>Mahsulotlar katalogi</h2>
      <ul>
        {/* map metodi orqali massivni aylanamiz */}
        {products.map((product) => (
          // Har bir element uchun unikal key berish shart!
          <li key={product.id} style={{ marginBottom: '8px' }}>
            <strong>{product.name}</strong> — {product.price} so'm
          </li>
        ))}
      </ul>
    </div>
  );
}

Real hayotiy misol: Supermarketdagi narxlar taxtasi

  • Massiv (products) — Omborxonadagi mahsulotlar ro'yxat bazasi.
  • map() metodi — Avtomatik chiqarib beruvchi printer: u bazadagi har bir mahsulotni bittalab o'qib, ularni bir xil shakldagi qog'ozga (JSX elementiga) bosib chiqaradi.
  • key atributi — Har bir mahsulotning shtrix-kodi (barkod). Kassa yoki tizim har bir mahsulotni boshqalari bilan adashtirib yubormasligi uchun uning o'ziga yarasha unikal raqami bo'lishi shart.