Series: React Router Lesson 36

Navigate options — Replace, relative va state bilan navigatsiya

React Router'da navigate options obyektining to'liq tahlili: replace parametri, maxfiy state uzatish, relative yo'naltirish va preventScrollReset imkoniyatlari.

36-dars

Navigate options — Replace, relative va state bilan navigatsiya

Tasavvur qiling, siz pochta xizmati orqali muhim shartnoma konvertini jo‘natyapsiz. Xatni yo‘llash jarayonida sizda 3 ta maxsus imkoniyat bor:

  1. Replace (Eshikni qulflash): Xat yuborilganidan so‘ng, jo‘natish xonasining eshigi orqangizdan qulflanadi — ya'ni foydalanuvchi "Orqaga" qaytib, allaqachon to‘ldirilgan formaga qayta tushmaydi.
  2. State (Yashirin yuk): Konvertning ichiga ko‘chadan ko‘rinmaydigan maxfiy xabar (masalan: "Yangi nomzod muvaffaqiyatli saqlandi!") solib yuborasiz.
  3. Relative (Nisbiy manzil): Manzilni butun shahar markazidan boshlab yozasizmi yoki ayni daqiqada turgan xonangizga nisbatan ko‘rsatasizmi, shuni belgilaysiz.

React Router’da useNavigate() funksiyasini chaqirganda yoki deklarativ <Navigate /> komponentini ishlatganda, ikkinchi argument sifatida maxsus options obyektini berish mumkin:

navigate('/target-path', {
  replace: true,
  state: { fromDashboard: true },
  relative: 'path',
  preventScrollReset: true,
});

NavigateOptions obyektining asosiy parametrlari

flowchart TD
    N["navigate('/path', options)"]
    N --> R["replace: boolean<br/>(Tarixni yangisi bilan almashtirish)"]
    N --> S["state: any<br/>(URL'da ko'rinmaydigan yashirin ma'lumot)"]
    N --> REL["relative: 'route' | 'path'<br/>(Nisbiy hisoblash mezoni)"]
    N --> PSR["preventScrollReset: boolean<br/>(Skroll o'rnini saqlab qolish)"]

1. replace (boolean) — Tarix yozuvini almashtirish

Standart holatda (replace: false) navigatsiya brauzer tarixi stakiga yangi sahifa qo‘shadi (history.pushState). Foydalanuvchi "Orqaga" tugmasini bossa, avvalgi sahifasiga qaytadi.

Agar replace: true berilsa, brauzer tarixiga yangi yozuv qo‘shilmaydi, balki hozir turgan sahifa yangisi bilan almashtirib qo‘yiladi (history.replaceState).

Qachon replace: true ishlatiladi?

  • Login / Logout: Foydalanuvchi tizimga kirgach, brauzerda "Orqaga" tugmasini bosib yana bo‘sh Login oynasiga qaytib qolmasligi kerak.
  • Forma saqlanganda (Create / Update): Yangi nomzod bazaga qo‘shilgach, foydalanuvchi "Orqaga"ni bossa, formani qayta yuborib (duplicate submission) qo‘ymasligi uchun.
  • To‘lov yakunlanganda: "To‘lov muvaffaqiyatli o‘tdi" oynasidan keyin yana qaytib to‘lov formasiga tushmasligi uchun.

2. state (any) — Yashirin ma'lumot uzatish

Ba'zan bir sahifadan boshqasiga o‘tganda ma'lumot uzatish kerak bo‘ladi, lekin bu ma'lumotni URL manzilida (/path?message=...) ko‘rsatish xunuk yoki noo‘rin:

  • Muvaffaqiyatli xabarnoma (Flash Toast / Success message);
  • Tranzaksiya ID'si yoki vaqtincha obyektlar;
  • Foydalanuvchi qaysi maxsus sahifadan yo‘naltirilgani (from: location).

Qabul qiluvchi sahifada bu ma'lumot useLocation().state orqali o‘qib olinadi.


3. relative ('route' | 'path') — Nisbiy yo‘nalish mezoni

Nisbiy yo‘llar (.. yoki qisqa nomlar) ishlatilganda:

  • relative: 'route' (standart): Route daraxtidagi ota komponent bo‘yicha yuqoriga chiqadi.
  • relative: 'path': Brauzer URL satridagi oxirgi bitta segmentni kesib tashlash orqali yuqoriga chiqadi.

4. preventScrollReset (boolean) — Skrollni saqlash

Agar ilovangizda avtomatik sahifa boshiga skroll qilish (Scroll Restoration) yoqilgan bo‘lsa, ba'zi o‘tishlarda (masalan, tablarni almashtirganda) sahifaning eng tepasiga sakrab ketishining oldini olish uchun:

navigate('?tab=reviews', { preventScrollReset: true });

Amaliy loyiha: Nomzod qo‘shish va Flash Alert xabari

Keling, real loyihada forma muvaffaqiyatli yuborilgach, replace: true va state orqali nomzodning profiliga xabar bilan birga yo‘naltirishni to‘liq TypeScript'da ko‘ramiz.

1-qadam: Yangi nomzod qo‘shish sahifasi (CandidateNew.tsx)

import React, { useState } from 'react';
import { useNavigate } from 'react-router-dom';

export default function CandidateNew() {
  const [name, setName] = useState('');
  const [role, setRole] = useState('');
  const [isSubmitting, setIsSubmitting] = useState(false);

  const navigate = useNavigate();

  const handleSubmit = async (e: React.FormEvent) => {
    e.preventDefault();
    setIsSubmitting(true);

    // Serverga saqlashni simulyatsiya qilamiz (API request)
    setTimeout(() => {
      const generatedId = Math.floor(Math.random() * 900) + 100;

      // Navigate options bilan yo'naltiramiz:
      navigate(`/candidates/${generatedId}`, {
        replace: true, // Formaga qaytib bo'lmaydi
        state: {
          successMessage: `"${name}" nomzodlar bazasiga muvaffaqiyatli qo‘shildi!`,
          createdAt: new Date().toLocaleTimeString(),
        },
      });
    }, 800);
  };

  return (
    <div className="max-w-md mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
      <h2 className="text-xl font-bold text-slate-800 mb-4">Yangi nomzod qo‘shish</h2>

      <form onSubmit={handleSubmit} className="space-y-4">
        <div>
          <label className="block text-sm font-medium text-slate-700 mb-1">F.I.O</label>
          <input
            type="text"
            required
            value={name}
            onChange={(e) => setName(e.target.value)}
            placeholder="Aziz Rahimov"
            className="w-full px-4 py-2 border border-slate-300 rounded-lg focus:ring-2 focus:ring-indigo-500 outline-none text-sm"
          />
        </div>

        <div>
          <label className="block text-sm font-medium text-slate-700 mb-1">Mutaxassisligi</label>
          <input
            type="text"
            required
            value={role}
            onChange={(e) => setRole(e.target.value)}
            placeholder="Frontend Developer"
            className="w-full px-4 py-2 border border-slate-300 rounded-lg focus:ring-2 focus:ring-indigo-500 outline-none text-sm"
          />
        </div>

        <button
          type="submit"
          disabled={isSubmitting}
          className="w-full py-2.5 px-4 bg-indigo-600 hover:bg-indigo-700 disabled:bg-indigo-400 text-white font-medium rounded-lg transition-colors text-sm"
        >
          {isSubmitting ? 'Saqlanmoqda...' : 'Saqlash va Profilga o‘tish'}
        </button>
      </form>
    </div>
  );
}

2-qadam: Ma'lumotni qabul qilib oluvchi profil sahifasi (CandidateDetail.tsx)

Profil sahifasi ochilganda, agar location.state ichida muvaffaqiyat xabari kelgan bo‘lsa, uni chiroyli yashil bildirishnoma sifatida ko‘rsatamiz:

import { useState } from 'react';
import { useParams, useLocation, Link } from 'react-router-dom';

interface LocationState {
  successMessage?: string;
  createdAt?: string;
}

export default function CandidateDetail() {
  const { id } = useParams<{ id: string }>();
  const location = useLocation();

  // State'ni xavfsiz o'qib olamiz
  const state = location.state as LocationState | null;
  const [showNotification, setShowNotification] = useState(Boolean(state?.successMessage));

  return (
    <div className="max-w-lg mx-auto p-6 bg-white border border-slate-200 rounded-2xl shadow-sm mt-8">
      {/* Agar yangi saqlanib o'tilgan bo'lsa, xabarni ko'rsatamiz */}
      {showNotification && state?.successMessage && (
        <div className="mb-6 p-4 bg-emerald-50 border border-emerald-200 text-emerald-800 rounded-xl flex items-center justify-between text-sm">
          <div>
            <p className="font-semibold">✅ {state.successMessage}</p>
            {state.createdAt && (
              <span className="text-xs text-emerald-600">Vaqti: {state.createdAt}</span>
            )}
          </div>
          <button
            onClick={() => setShowNotification(false)}
            className="text-emerald-700 hover:text-emerald-900 font-bold ml-4"
          >
            &times;
          </button>
        </div>
      )}

      <h1 className="text-2xl font-bold text-slate-800">Nomzod profili</h1>
      <p className="text-slate-500 text-sm mt-1">ID raqami: #{id}</p>

      <div className="mt-6 pt-4 border-t border-slate-100 flex justify-between">
        <Link to="/candidates" className="text-sm text-indigo-600 hover:underline">
          &larr; Ro‘yxatga qaytish
        </Link>
      </div>
    </div>
  );
}

Qiyosiy parametrlar jadvali

Parametr Turi Standart qiymat Eng ko‘p ishlatiladigan holat
replace boolean false Login, logout, to‘lov va forma yuborilgandan so‘ng
state any null Muvaffaqiyat xabarlari (toastlar), vaqtinchalik maxfiy ob'ektlar
relative 'route' | 'path' 'route' URL segmentlari bo‘yicha bitta pog‘ona orqaga chiqish (..)
preventScrollReset boolean false Filtrlash yoki tablar almashganda skrollni tepaga chiqarib yubormaslik

Xulosa

  • navigate funksiyasi va <Navigate /> komponenti oddiy manzil berishdan tashqari, boy options imkoniyatiga ega.
  • replace: true — ortiqcha orqaga qaytish loop'larini yo‘qotadi va tizim xavfsizligini oshiradi.
  • state — URL manzilini ifloslantirmasdan sahifalararo maxfiy ma'lumotlarni xavfsiz yetkazib berishga xizmat qiladi.