Series: React Router Lesson 16

Routes va Route — Route'larni e'lon qilish

React Router'da marshrutlarni e'lon qilish: Routes konteyneri, Route elementlari, path va element prop'lari, v5 dagi Switch o'rniga Routes'ning afzalliklari.

16-dars

Routes va Route — Route'larni e'lon qilish

Tasavvur qiling, siz ulkan xalqaro ko'rgazmalar majmuasining kirish zalidasiz. Markaziy devorda katta yo'naltiruvchi axborot taxtasi osib qo'yilgan:

  • "1-zalga o'tish $\rightarrow$ Rasm va san'at ko'rgazmasi (/)"
  • "2-zalga o'tish $\rightarrow$ Axborot texnologiyalari (/candidates)"
  • "3-zalga o'tish $\rightarrow$ Robototexnika (/settings)"

React Router'da <Routes> komponenti — bu ana shu katta yo'naltiruvchi axborot taxtasi bo'lsa, har bir <Route> esa ushbu taxtadagi alohida ko'rsatkich qatoridir.


Ikki asosiy qahramonning vazifasi

1. <Routes> — Marshrutlar Konteyneri

Barcha alohida <Route> elementlarini o'z bag'riga oluvchi boshqaruv konteyneri.

  • Asosiy vazifasi: Foydalanuvchi turgan URL manzilini tahlil qilib, unga mos keluvchi faqat bitta eng to'g'ri <Route>ni tanlash va ekranga chiqarish.
  • React Router'ning eski versiyalarida (v4 va v5) bu vazifani <Switch> komponenti bajarar edi. Zamonaviy v6 versiyasida uning o'rniga ancha aqlli va tezkor <Routes> keldi.

[!CAUTION] <Route> komponentlari doimo va mutlaqo <Routes> teglari ichida joylashgan bo'lishi shart! Agar <Route>ni tashqarida yolg'iz ishlatsangiz, React Router darhol xatolik qaytaradi.


2. <Route> — Aniq yo'nalish qoidasi

Qaysi URL manziliga (path) qaysi React komponenti (element) chiqishi kerakligini bir-biriga bog'laydigan qoida.

U ikkita eng muhim prop qabul qiladi:

  1. path: Qidirilayotgan URL yo'li (masalan, /, /candidates, /candidates/:id, *).
  2. element: Shu manzilga mos kelganda ekranga chizilishi kerak bo'lgan React JSX elementi (masalan, <Home />, <CandidatesList />).

Amaliy kod misoli

Keling, to'liq ilovada marshrutlarni qanday e'lon qilishni ko'rib chiqamiz:

import React from 'react';
import { Routes, Route } from 'react-router-dom';

// Sahifalar komponentlari
import Home from './pages/Home';
import CandidatesList from './pages/CandidatesList';
import CandidateDetail from './pages/CandidateDetail';
import NotFound from './pages/NotFound';

export default function App() {
  const userRole = "admin";

  return (
    <div className="app-container">
      {/* ⭐️ Barcha marshrutlarni o'rab turuvchi konteyner */}
      <Routes>
        {/* 1. Asosiy bosh sahifa */}
        <Route path="/" element={<Home />} />

        {/* 2. Nomzodlar ro'yxati (oddiy statik yo'l) */}
        <Route path="/candidates" element={<CandidatesList role={userRole} />} />

        {/* 3. Muayyan nomzod sahifasi (dinamik parametr bilan) */}
        <Route path="/candidates/:id" element={<CandidateDetail />} />

        {/* 4. Mavjud bo'lmagan sahifalar uchun zaxira (404 Fallback) */}
        <Route path="*" element={<NotFound />} />
      </Routes>
    </div>
  );
}

Qanday ishlaydi?

  1. Foydalanuvchi brauzerda /candidates manziliga kirdi.
  2. <Routes> konteyneri o'z ichidagi barcha bolalarni birma-bir ko'zdan kechiradi.
  3. 2-qatordagi path="/candidates" ayni shu manzilga to'liq mos kelganini aniqlaydi.
  4. Ekranga darhol <CandidatesList role="admin" /> komponenti render qilinadi, qolgan yo'llar esa e'tibordan chetda qoladi.

Katta qulaylik: element prop'iga to'g'ridan-to'g'ri JSX berish

Eski React Router versiyalarida (v5) komponent quyidagicha ulanardi:

// ❌ ESKI USUL (v5):
<Route path="/candidates" component={CandidatesList} />
// Komponentga prop uzatish juda xunuk va noqulay render callback talab qilardi:
<Route path="/candidates" render={(props) => <CandidatesList {...props} role="admin" />} />

Zamonaviy React Router v6 da esa bu muammo butunlay bartaraf etilgan:

// ✅ ZAMONAVIY USUL (v6):
<Route path="/candidates" element={<CandidatesList role="admin" />} />

Siz shunchaki o'zingiz xohlagan props'lar bilan toza JSX uzatasiz!


Eski <Switch> vs Yangi <Routes>

Xususiyat Eski <Switch> (v5) Yangi <Routes> (v6)
Algoritm Birinchi to'g'ri kelgan yo'lni olardi (First match) Eng aniq ball olgan yo'lni tanlaydi (Rank-based)
exact kalit so'zi Majburiy edi Kerak emas (sukut bo'yicha to'liq moslik)
Props uzatish render yoki component prop Oddiy va toza element={<Comp />}
Nested Routing Ota va bola marshrutlar alohida fayllarda tarqoq edi Bir-birining ichiga qulay kiritiladi (Nesting)

Real hayotiy analogiya: Aeroport Axborot Tablosi

Tasavvur qiling, aeroportdasiz:

  • <Routes>: Butun uchish zalidagi yagona markaziy parvozlar ekrani (Display board).
  • <Route>: Ekranning har bir qatori:
    • "Toshkent $\rightarrow$ Istanbul, Reys HY-271" $\rightarrow$ 14-darvoza (path $\rightarrow$ element).
  • Har bir yo'lovchi o'z chiptasidagi reys raqamiga qarab, tablodan faqat o'ziga tegishli bitta darvozani topadi va o'sha yerga yo'l oladi.

Xulosa

<Routes> va <Route> — bu React Router'ning asosiy ishchi juftligidir. <Routes> aqlli tanlov va moslashtirish dvigateli bo'lib xizmat qilsa, <Route> har bir URL manzilini tegishli komponent bilan bog'lab beradi.