Routes va Route — Route'larni e'lon qilish
React Router'da marshrutlarni e'lon qilish: Routes konteyneri, Route elementlari, path va element prop'lari, v5 dagi Switch o'rniga Routes'ning afzalliklari.
16-dars
Routes va Route — Route'larni e'lon qilish
Tasavvur qiling, siz ulkan xalqaro ko'rgazmalar majmuasining kirish zalidasiz. Markaziy devorda katta yo'naltiruvchi axborot taxtasi osib qo'yilgan:
- "1-zalga o'tish $\rightarrow$ Rasm va san'at ko'rgazmasi (
/)" - "2-zalga o'tish $\rightarrow$ Axborot texnologiyalari (
/candidates)" - "3-zalga o'tish $\rightarrow$ Robototexnika (
/settings)"
React Router'da <Routes> komponenti — bu ana shu katta yo'naltiruvchi axborot taxtasi bo'lsa, har bir <Route> esa ushbu taxtadagi alohida ko'rsatkich qatoridir.
Ikki asosiy qahramonning vazifasi
1. <Routes> — Marshrutlar Konteyneri
Barcha alohida <Route> elementlarini o'z bag'riga oluvchi boshqaruv konteyneri.
- Asosiy vazifasi: Foydalanuvchi turgan URL manzilini tahlil qilib, unga mos keluvchi faqat bitta eng to'g'ri
<Route>ni tanlash va ekranga chiqarish. - React Router'ning eski versiyalarida (v4 va v5) bu vazifani
<Switch>komponenti bajarar edi. Zamonaviy v6 versiyasida uning o'rniga ancha aqlli va tezkor<Routes>keldi.
[!CAUTION]
<Route>komponentlari doimo va mutlaqo<Routes>teglari ichida joylashgan bo'lishi shart! Agar<Route>ni tashqarida yolg'iz ishlatsangiz, React Router darhol xatolik qaytaradi.
2. <Route> — Aniq yo'nalish qoidasi
Qaysi URL manziliga (path) qaysi React komponenti (element) chiqishi kerakligini bir-biriga bog'laydigan qoida.
U ikkita eng muhim prop qabul qiladi:
path: Qidirilayotgan URL yo'li (masalan,/,/candidates,/candidates/:id,*).element: Shu manzilga mos kelganda ekranga chizilishi kerak bo'lgan React JSX elementi (masalan,<Home />,<CandidatesList />).
Amaliy kod misoli
Keling, to'liq ilovada marshrutlarni qanday e'lon qilishni ko'rib chiqamiz:
import React from 'react';
import { Routes, Route } from 'react-router-dom';
// Sahifalar komponentlari
import Home from './pages/Home';
import CandidatesList from './pages/CandidatesList';
import CandidateDetail from './pages/CandidateDetail';
import NotFound from './pages/NotFound';
export default function App() {
const userRole = "admin";
return (
<div className="app-container">
{/* ⭐️ Barcha marshrutlarni o'rab turuvchi konteyner */}
<Routes>
{/* 1. Asosiy bosh sahifa */}
<Route path="/" element={<Home />} />
{/* 2. Nomzodlar ro'yxati (oddiy statik yo'l) */}
<Route path="/candidates" element={<CandidatesList role={userRole} />} />
{/* 3. Muayyan nomzod sahifasi (dinamik parametr bilan) */}
<Route path="/candidates/:id" element={<CandidateDetail />} />
{/* 4. Mavjud bo'lmagan sahifalar uchun zaxira (404 Fallback) */}
<Route path="*" element={<NotFound />} />
</Routes>
</div>
);
}
Qanday ishlaydi?
- Foydalanuvchi brauzerda
/candidatesmanziliga kirdi. <Routes>konteyneri o'z ichidagi barcha bolalarni birma-bir ko'zdan kechiradi.- 2-qatordagi
path="/candidates"ayni shu manzilga to'liq mos kelganini aniqlaydi. - Ekranga darhol
<CandidatesList role="admin" />komponenti render qilinadi, qolgan yo'llar esa e'tibordan chetda qoladi.
Katta qulaylik: element prop'iga to'g'ridan-to'g'ri JSX berish
Eski React Router versiyalarida (v5) komponent quyidagicha ulanardi:
// ❌ ESKI USUL (v5):
<Route path="/candidates" component={CandidatesList} />
// Komponentga prop uzatish juda xunuk va noqulay render callback talab qilardi:
<Route path="/candidates" render={(props) => <CandidatesList {...props} role="admin" />} />
Zamonaviy React Router v6 da esa bu muammo butunlay bartaraf etilgan:
// ✅ ZAMONAVIY USUL (v6):
<Route path="/candidates" element={<CandidatesList role="admin" />} />
Siz shunchaki o'zingiz xohlagan props'lar bilan toza JSX uzatasiz!
Eski <Switch> vs Yangi <Routes>
| Xususiyat | Eski <Switch> (v5) |
Yangi <Routes> (v6) |
|---|---|---|
| Algoritm | Birinchi to'g'ri kelgan yo'lni olardi (First match) | Eng aniq ball olgan yo'lni tanlaydi (Rank-based) |
exact kalit so'zi |
Majburiy edi | Kerak emas (sukut bo'yicha to'liq moslik) |
| Props uzatish | render yoki component prop |
Oddiy va toza element={<Comp />} |
| Nested Routing | Ota va bola marshrutlar alohida fayllarda tarqoq edi | Bir-birining ichiga qulay kiritiladi (Nesting) |
Real hayotiy analogiya: Aeroport Axborot Tablosi
Tasavvur qiling, aeroportdasiz:
<Routes>: Butun uchish zalidagi yagona markaziy parvozlar ekrani (Display board).<Route>: Ekranning har bir qatori:- "Toshkent $\rightarrow$ Istanbul, Reys HY-271" $\rightarrow$ 14-darvoza (
path$\rightarrow$element).
- "Toshkent $\rightarrow$ Istanbul, Reys HY-271" $\rightarrow$ 14-darvoza (
- Har bir yo'lovchi o'z chiptasidagi reys raqamiga qarab, tablodan faqat o'ziga tegishli bitta darvozani topadi va o'sha yerga yo'l oladi.
Xulosa
<Routes> va <Route> — bu React Router'ning asosiy ishchi juftligidir. <Routes> aqlli tanlov va moslashtirish dvigateli bo'lib xizmat qilsa, <Route> har bir URL manzilini tegishli komponent bilan bog'lab beradi.